İşçilerin Kaderle İmtihanı

İşçilerin Kaderle İmtihanı
Cem Gök
12 Mart 2012

Adana’daki Kozan barajındaki cinayetin üzerinden daha üç hafta geçmeden, ölen işçilerinin bazılarının cesetleri bile bulunamamışken, dün (11 Mart 2012) işçi cinayetlerine bir yenisi eklendi. 220 milyon Euro değerinde olduğu söylenen Marmara Park alışveriş merkezi inşaatında çalışan işçilerin kullandığı 3 çadırda yangın çıktı ve 11 İşçi aramızdan ayrıldı. “Yetkililer” en kısa zamanda olay yerine gelerek başsağlığı dileklerinde bulundular. “Çok vahim olay…” “Yaşanan facia…” ile başlayan sözleri “Olayın peşini bırakmayacağız.” , “sorumlular bulunacak”, “benzer olayların yaşanmaması için gerekli önlemler alınacak” gibi vaatlerle sona erdi. Şimdi ‘duyarlı’ köşe yazarları pek değerli köşelerini bu olaya ayıracaklar, ‘devlet büyükleri’ işlerini güçlerini bırakıp aileleri ziyaret edecek, televizyonlarda programlar yapılacak, olay yerinde basın açıklamaları yapılacak… “Unutmayacağız.” diye basbas bağırılsa da çok zaman geçmeden pek çok kişi için olay unutulacak, olsa olsa çeşitli raporlarda bir istatistik olarak yer alacak, bir başka cinayetten sonra yazılacak yazılarda “Esenyurt Marmara Park Alışveriş Merkezi İnşaatında hayatını kaybeden 11 işçi” bir veri olarak kullanılacak. En iyi ihtimalle yıl dönümlerinde olayın olduğu yerde basın açıklamaları yapılacak, mahkeme sürecinde konu belki gündeme gelecek ama bunları da duyan çok kimse olmayacak.

Çünkü bu sistemde iş cinayetleri sıradan bir olay. Ölen kişi sayısı 3’ü 5’i geçince gözümüz görüyor ama siz bu yazıyı okurken birileri iş kazası sonucu ölüyor olabilir. “1946’dan 2010 yılına kadar “iş kazaları” sonucu ölen işçilerin sayısı tam 59.300’e ulaşmış durumda. (2011 verileri henüz yayınlanmadı.)” (1) Yani yılda 926 işçi… Günde ortalama 2-3 işçi bu sistem tarafından öldürülüyor. Bunlar resmi kayıtlara geçenler. Bu ülkede resmi kayıtların nasıl tutulduğunu, kayıt dışı çalışmanın ne kadar yaygın olduğunu herkes biliyor…

Yaşanan bu cinayet, şimdiye kadar yaşanan pek çoğu ve bundan sonra yaşanacaklar gibi göz göre göre gerçekleşti. İstanbul İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi Şubat ayı iş cinayetleri raporunda “Elektrik çarpması ve direkten düşmelerle gündeme gelen enerji sektöründe bu sefer baraj kapaklarının patlamasıyla 10 işçi hayatını kaybetti. İnşaatlarda ise şubat ayında özellikle binalardan düşmeler ve nesne düşmeleri görüldü ve 7 işçi arkadaşımız can verdi. Gıda sektöründe ise 4 işçi hayatını kaybetti. 4 Şubat’ta ise tersanelerde tespit edilebilen 147. cinayet yaşandı.” denilmiş ve “Barınma sorunu, çalışma hayatının bir parçasıdır” ifadesi yer almıştı. (2)

insaattaisguvenligi.com isimli internet sitesinde yayınlanan bilgiler de inşaat işçileri bakımından iş cinayetlerinin ne kadar yaygın olduğunu gösteriyor. Sitede Esenyurt’taki olaydan yalnızca bir kaç gün önce yaşanan ve ölümle sonuçlanan iş kazaları şunlar:
– Karabük’ün Safranbolu ilçesinde bir inşaattan düşen işçi kaldırıldığı hastanede hayatını kaybetti. (08.03.2012)
– İzmir’de bir binanın dış cephesine boya yapmak için kurulan iskelenin halatının kopması sonucu beton zemine düşen 1 işçi hayatını kaybetti, 1 işçi yaralandı. (10.03.2012)
– Muğla’nın Fethiye ilçesine bağlı Bayır köyünde meydana gelen iş kazasında asfalt şantiyesindeki filler karıştırıcının içerisine düşen işçi feci şekilde can verdi. (10.03.2012)
– Kocaeli’nin Gebze ilçesinde Yavuz Selim mahallesindeki Yeni Ulubatlı Hasan Cami inşaatında kalıp ustası olarak çalışan 57 yaşındaki Siyan Elagöz caminin çatı kısmında merdiven almak için çıktığı sırada dengesini kaybederek aşağı düştü ve hayatını kaybetti. (10.03.2012) (3)

İnşaat sektöründe iş cinayetlerinin bu kadar çoğalmasını rastlantı olarak görmek de mümkün değil. Çeşitli sermaye grupları ve bu sermaye gruplarına yönelik araştırmalar yapan kuruluşlar uzun süredir övünerek inşaat sektöründeki büyümeden bahsediyorlar. “Türkiye’de 2010 yılında inşaat izinlerinde gözle görülür bir artış yaşanmıştır. 2010 yılının ilk 9 aylık döneminde verilen inşaat izinlerinin toplam sayısı geçen senenin aynı dönemine kıyasla %41 artış göstermiştir. Her ne kadar tecrübeler bu izin alan inşaatlarının %60 ila 70’inin gelecek yıl inşa edileceğini gösterse de, sayılar 2011/2012 döneminde İnşaat Sektörü’nde bir büyüme yaşanacağının göstergesi olarak kabul edilebilir. Daha geniş bir perspektiften bakıldığında önümüzdeki 5 yıl için sektörün en büyük pazarlarının Türkiye ve Rusya olacağı görülüyor.”(4) ” Türkiye Müteahhitler Birliği’nin katkılarıyla hazırlanan raporda, toparlanma dönemi olması beklenen 2010’da beklentilerin gerçekleştiği belirtiliyor. 2010 yılı ikinci çeyreği itibarı ile inşaat sektörünün %21,9 oranında büyüyerek, Türkiye’nin büyüme oranını neredeyse ikiye katladığı kaydediliyor.” (5) Patronlar için büyüme, daha fazla karın işçiler için daha fazla sömürü, daha fazla ölüm anlamına geldiği yaşanan olaylarla bir kez daha görüldü. Tuzla tersanelerinde iş cinayetlerinin arttığı dönemde iş cinayetlerinin arttığı hatırlanırsa patronların karlılığı ile iş cinayetleri arasındaki bağlantı daha iyi anlaşılmaktaktadır.

Yaşanan son olay, tüm boyutlarıyla sistemin çürümüşlüğünü ortaya sermiştir. Ölenler taşeron firmanın işçileri, pek çoğu Van’dan gelmiş, yani geçici olarak çalışıyorlar, iş güvenlikleri yok, çadırda kalıyorlar, barınma olanakları çok kötü, iş yerinde hiçbir denetleme yapılmadığı söyleniyor… Ne kadar sıradan bir durum değil mi? Yapılan haberlerde çalışma şartlarına ilişkin başka bilgi yok ama büyük ihtimalle sigortasız, iş güvencesi olmadan, düşük ücretlerle, haftalık 45 saatin çok üstünde, fazla mesai ücreti almadan çalışan yüzbinlerce işçiden 11 tanesiydi aramızdan ayrılanlar… Yaşamları bu kadar ‘sıradanken’ ölümlerinin de ‘sıradan’ olmasına şaşmamak lazım. Onlar yaşarken yüzbinlerce işçi kardeşlerinin kaderini paylaştılar ve ölümleri de binlercesinin kaderiyle aynı oldu. Geleceğe dair ümitleri filan yoktu belki de. Bugün bile belirsizdi onlar için… Gördük ya sadece dünleri vardı.

Sistemdeki bir kaç gediği kapatarak ölümleri durduracağını sananlar yanılıyor. Küçük bir azınlığın çıkarı için milyonlarca emekçinin alınterinin sömürülmesi üzerine kurulmuş olan bu sistemin “daha insani” hale getirilmesinin mümkün olmadığını her geçen gün daha iyi görüyoruz. Bu ölümlere kaza diyerek kendilerini aklamaya çalışanlar da çok iyi biliyor ki yaşanan bu son olay da diğer emsalleri gibi vahşice işlenen bir cinayetten başka bir şey değil. Başka suçlu aramaya da gerek yok. Suçlu yaşamımızı cehenneme çevirip, kâr için bize ölümü reva gören patronlardan, kan emicilerden, onlar adına bizi yöneten, onların çıkarına yasal çıkartan politikacılardır. İşçilerin emeğini sömüren, onlara bu çalışma koşullarını reva gören, yeni düzenlemelerle onları daha kötü şatlara mahkum eden herkes bu cinayetlerin failidir.

Mesele biz geride kalanların ne yapacağı aslında. Kader diye önümüze koyduklarına razı mı olacağımız? Her ölüme lanet okuyup, yaşama devam mı edeceğimiz? Yoksa bir araya gelip kendi kaderimizi elimize alacağımız bir düzen mi yaratacağız? Her gün yaşadıklarımız, her gün tanık olduklarımız olay bize bu tercihin aciliyetini bir kez daha gösteriyor.

(1) İş kazası değil iş cinayeti: 60 bin ölü işçi – Aziz Çelik (Kaynak: http://t24.com.tr/yazi/is-kazasi-degil-is-cinayeti-60-bin-olu-isci/4809)
(2) (Kaynak: http://www.birgun.net/worker_index.php?news_code=1330766530&year=2012&month=03&day=03)
(3) Kaynak: http://insaattaisguvenligi.com
(4) http://www.istekobi.com.tr/sektorler/insaat-s11/sektore-bakis/insaat-b11.aspx
(5) Türkiye’nin İnşaat Liderleri 2010 (Kaynak: http://www.deloitte.com/view/tr_TR/tr/basin-odasi/basin-bultenleri/0d33855c0e65e210VgnVCM1000001a56f00aRCRD.htm)

Reklamlar

Yorum bırakın

Filed under Güncel

Bir Cevap Yazın

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

w

Connecting to %s